DẪN LỐI NGÔN TỪ – DANA NORRIS

Phần 1: Định hình câu chuyện của bạn

Quy tắc 1: Xác định mục đích

Tình huống?

Khán giả (người nghe câu chuyện của bạn là ai?)

Điều khán giả đã biết về bạn?

Kết quả bạn muốn nhận được sau khi kể câu chuyện của mình?

Bạn cần truyền tải điều gì để đạt được mục đích?

Khán giả có suy nghĩ gì?

Bạn thay đổi suy nghĩ đó ra sao? (Bạn muốn khán giả nhận ra điều gì và từ đó suy nghĩ của họ sẽ thay đổi như thế nào?)

Quy tắc 2: Cấu trúc của cốt truyện

Bắt đầu (bối cảnh nơi câu chuyện diễn ra -> thiết lập bối cảnh đầu tiên)

Vấn đề xuất hiện và chúng ta buộc phải tìm giải pháp cho nó

Nỗ lực giải quyết vấn đề nhưng thất bại (Đưa ra một hoặc nhiều giải pháp để giải quyết vấn đề nhưng không thành công)

Giải pháp (thời điểm mà vấn đề cuối cùng cũng được giải quyết)

Kết thúc (tình huống được giải quyết, câu chuyện được hoàn thành)

*Chú trọng những xung đột: Nếu bạn gặp vấn đề nhưng không thực sự muốn giải quyết nó, thì sẽ không có câu chuyện nào được diễn ra

Trong câu chuyện bạn sẽ phải luôn muốn một điều gì đó, sự thay đổi? Hoặc bạn cần tìm kiếm điều gì đó và cần sự trợ giúp?

CÂU CHUYỆN VÍ DỤ: Quá trình tạo nên một video A.I đạt đến sự chỉn chu tối thượng

Bắt đầu (bối cảnh): Sự phát triển của A.I đang diễn ra chóng mặt. Đây từng là một viễn cảnh mà ta nghĩ chỉ là trí tưởng tượng của con người. Nhưng giờ nó đang diễn ra!

Tôi cần một sản phẩm A.I hoàn hảo để social

Vấn đề: Có rất nhiều công cụ A.I khác nhau, và một cảnh đủ dụng hoá ra cần rất nhiều thời gian, và sự tỉ mỉ của người làm, tool A.I rất đắt, và phải gen nhiều lần mới có kết quả đúng ý

Nỗ lực giải quyết vấn đề: Tăng ngân sách, mua thêm các công cụ mới nhất, cập nhật thêm kĩ năng để tăng tỷ lệ Gen video đúng ý nhanh chóng hơn nhưng vẫn mất cực nhiều thời gian, khi kết quả vẫn không đạt tính thẩm mĩ, và sự chỉn chu như mong muốn

Giải pháp: Thay vì đơn phương chiến đấu, tôi quyết định và vài người liên quan khác cùng nhau làm, cùng góp ý tưởng, cùng phân tích và mổ xẻ vấn đề cho từng cảnh để đạt hiệu quả tối ưu hơn.

Kết thúc: Sau nhiều thời gian, và sự nỗ lực của mọi người. Chúng tôi đã tạo ra một video đủ chỉn chu, đủ tốt để công chiếu nó tại đây. Sản phẩm mọi người đang xem là thành quả sau rất nhiều giờ….

• Lưu ý về kết thúc: Một khi bạn đã tìm được giải pháp thực sự thì câu chuyện của bạn chẳng khác nào một động cơ hết xăng. Sự kịch tính ban đầu khiến khán giả quan tâm sẽ tan biến ngay khi bạn tìm thấy giải pháp. Vì vậy điều cần làm ngay lúc này là nhanh chóng kết thúc câu chuyện để tránh khiến khán giả cảm thấy nhàm chán. Vừa giúp câu chuyện của bạn không đi lạc khỏi mục đích ban đầu (lạc đề).

TẠO DỰNG VÀ PHÁ VỠ KHUÔN MẪU

Bộ não con người luôn thích những khuôn mẫu. Khuôn mẫu là những sự việc vô tình lặp đi lặp lại. Khán sẻ sẽ luôn thích thú và mong chờ những khuôn mẫu vì khuôn mẫu là tín hiệu cho họ biết họ có thể biết, mong chờ điều gì, diễn biến gì tiếp theo. Những khuôn mẫu giúp người ta vui vẻ và khiến câu chuyện trở nên dễ hiểu và có ý nghĩa hơn

Con người thích khuôn mẫu nhưng thậm chí họ còn thích việc khuôn mẫu bị phá vỡ bất ngờ hơn rất nhiều.

BÀI TẬP:

Nhớ lại quyển sách hoặc chương trình gần nhất bạn xem, đoạn mở đầu của nó như thế nào? Mọi thứ bình thường ra sao.

Vấn đề gì đã xảy ra, vấn đề được đưa ra lúc nào?

Các nhân vật đã cố gắng giải quyết thất bại ra sao? Giải pháp cuối cùng và phần kết của câu chuyện như thế nào?

Hãy bổ sung từng phần theo đường cong cốt truyện.

Chương trình xem gần nhất: Trò chơi một nghìn tỷ.

Bắt đầu (bối cảnh): Đoạn mở đầu là sự xuất hiện của 1 học sinh trung học hướng nội, không có bạn bè, cực kì yêu thích những việc liên quan đến máy tính. Cậu dành dụm tiền tiết kiệm rất lâu để mua một chiếc laptop đời mới.

Vấn đề xuất hiện: Nhưng ngay khi mang chiếc laptop ra khỏi cửa hàng, vì bản thân chiếc laptop này rất có ý nghĩa và quý báu với cậu. Dẫn đến hành vì ôm khư khư chiếc lap khiến bọn côn đồ bên đường càng muốn cướp nó đi để kiếm chút tiền.

Nỗ lực giải quyết vấn đề: Khi bị bọn côn đồ dồn vào chân tường, cậu quỳ xuống, nỗ lực cầu xin và giải thích về ý nghĩa của món đồ với bọn côn đồ với hy vọng được tha. Nhưng bọn chúng không hề quan tâm, Chúng chỉ quan tâm rằng chiếc laptop mới mua này bán sẽ được giá hay không

Giải pháp: Một người bạn học ở lớp bên cạnh phát hiện ra cậu, May thanh người bạn này rất giỏi đánh nhau, ngay lập tức anh đánh bọn côn đồ ra bã

Kết thúc: Họ giành lại được chiếc laptop.

ĐIỀU THÚ VỊ NẰM Ở ĐÂY!!!!

Câu chuyện về chiếc laptop chỉ là khởi đầu, ngay lập tức một câu chuyện mới được mở ra với cấu trúc y xì

Bắt đầu (bối cảnh): cậu bạn vừa tẩn bọn côn đồ ra bã để giành lại chiếc laptop cho bạn học của mình

Vấn đề xuất hiện: Không may cậu bị camera ghi hình lại và cậu sẽ phải gặp rắc rối, bị đuổi học và không thể tốt nghiệp.

Nỗ lực giải quyết vấn đề: Cậu cho rằng đành vậy thôi, cũng không còn cách nào khác. Tốt nhất là vui vẻ mà đối mặt. Vẫn còn nhiều thứ khác cậu có thể làm

Giải pháp: Bất giờ cậu bạn kia lại có tài năng về máy tính. Cậu bạn quyết định hack vào camera đã ghi hình, và xoá file có chứa hình ảnh vừa rồi

Kết thúc: Hai người họ an toàn.

MỘT CÂU CHUYỆN MỚI LẠI TIẾP TỤC MỞ RA khi tài năng được phát hiện, một tương lai mới, một câu chuyện mới lại hình thành.

Quy tắc 3: Thu thập chất liệu tốt nhất

10 Gợi ý kể chuyện:

Một sai lầm bạn từng phạm phải trong quá khứ

Một chuyện lẽ ra bạn nên nói nhưng lại không nói

Một khoảnh khắc từng khiến bạn bối rối

Một truyền thống của gia đình

Giây phút mà mọi thứ thay đổi

Giây phút mà bạn quyết định từ bỏ

Một cuộc nói chuyện khó khăn

Một lần bạn cố gắng rất nhiều nhưng vẫn thất bại

Lần đầu tiên bạn trải nghiệm một điều gì đó

Lần cuối cùng bạn trải nghiệm một điều gì đó

Bí kíp kể chuyện như VIP:

Sáng tạo không phải biên tập, hãy đặt đồng hồ theo 4 phiên 30 phút và hãy đưa tất cả suy nghĩ xoay quanh câu truyện ra khỏi não của bạn. Mặc kệ lỗi chính tả, mặc kệ câu từ ngớ ngẩn. Biên tập để sau.

Khi mô tả bối cảnh câu chuyện, bạn càng khái quát bao nhiêu bạn càng mất quyền kiểm soát câu chuyện bấy nhiêu. Hãy tận dụng thị giác, thính giác, khứu giác để khiến người nghe, người đọc cảm được chính xác nhất tình hình của bạn. Ví dụ:

Tôi đang ở một phòng trọ ở Hà Nội -> Sự chung chung sẽ khiến người đọc hình dung tới đủ thể loại địa điểm khác nhau, có thể là một căn hộ mini, một phòng trọ như kí túc xá lụp xụp, hay một căn phòng cấp 4 tồi tàn.

Mặt khác: Tôi đang ở một phòng trọ khoảng 30m2 được tích hợp kệ bếp và vệ sinh riêng trong phòng. Mỗi chiều tối, tôi có thể nghe rõ ràng tiếng xe máy “rừ rừ” của các khách thuê trọ khác đi làm về. -> Người đọc không chỉ biết chính xác bạn ở đâu mà còn biết cả âm thanh tiếng ồn hằng ngày.

→ Bạn càng ít đi vào chi tiết bao nhiêu, thì người đọc càng khó hình dung bấy nhiêu.

ĐỪNG NÓI DỐI!!!

—-—-—-—-—-—-—-—-—-—-—-—-

Test truyện:

Khoảng 3 năm trước mình và bạn mình đi tập gym, Ngay dưới ngõ cạnh phòng gym, nằm trên con đường từ nhà tới phòng tập có một ngôi nhà với vỉa hè rộng khoảng 1,5m. Vừa đủ kê 2 cái bàn nhựa và vài cái ghế nhựa đỏ. Không

Quy tắc 4: Xác định trọng tâm

5 chiến lược phân biệt chi tiết cần thiết và chiến lược dư thừa:

Định hình mọi thứ dựa trên cốt truyện: Hãy bỏ đi bất cứ chi tiết nào không phù hợp với đường cong cốt truyện

Xem xét cẩn thận phần mở đầu: Hãy tự đặt câu hỏi, đây có phải cách tốt nhất để bắt đầu câu chuyện không?

Bỏ đi bất cứ thứ gì không liên quan đến người nghe: Kể cả khi đối với bạn đó là những chi tiết rất vui, rất chi tiết rất thú vị nhưng không có ý nghĩa với người khác thì bạn thực sự nên bỏ nó đi.

Luyện tập kể chuyện cho mọi người, đọc to câu chuyện sẽ giúp bạn phát hiện ra những chi tiết cần phải bỏ đi

Cái này tui cũng chưa rõ lắm vì có vẻ còn liên quan đến phần sau của cuốn sách. Nhưng có lẽ phần kết nên ngắn gọn, không nên thêm các chi tiết mới. Tất cả thông tin trong phần kết đều phải được đề cập ở phần trước câu truyện

Nắm bắt sự chú ý

• Mục tiêu của phần mở: là lôi kéo người nghe đi vào câu chuyện của bạn -> Miêu tả chi tiết bằng cả năm giác quan
• Chi tiết có thể cuốn người nghe vào câu truyện, nhưng cốt truyện mới là điều giữ họ ở lại với bạn

Quy tắc 5: Bất ngờ ở phút cuối